Jako wierzyciel masz w postępowaniu egzekucyjnym więcej narzędzi, niż zwykle wykorzystujesz. Poniżej dziewięć konkretnych uprawnień, z podstawą prawną i wskazaniem, kiedy z nich skorzystać.
Wybierz komornika
W sprawach pieniężnych masz prawo wyboru komornika w obrębie całej apelacji, nie tylko w rewirze dłużnika (art. 10 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych). Dołącz do wniosku pisemne oświadczenie, że korzystasz z tego prawa (art. 10 ust. 3). Wyjątek: egzekucja z nieruchomości, tam decyduje położenie nieruchomości.
Wskaż sposoby egzekucji
Wniosek bez wskazania sposobu obejmuje wszystkie dopuszczalne sposoby egzekucji, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości (art. 799 § 1 kpc). Skierowanie egzekucji do nieruchomości wymaga Twojego osobnego wniosku w tym zakresie.
Zażądaj wykazu majątku od dłużnika
Jeśli komornik nie ustali majątku dłużnika z urzędu, może wezwać dłużnika do złożenia wykazu majątku (art. 801 § 1 pkt 1 i 2 kpc). Dłużnik składa go na piśmie albo ustnie do protokołu, z oświadczeniem o prawdziwości i zupełności pod rygorem odpowiedzialności karnej (art. 801(1) § 1 kpc).
Za niezłożenie wykazu komornik może ukarać dłużnika grzywną (art. 801(1) § 2 kpc), a na Twój wniosek zwrócić się do sądu o nakazanie przymusowego doprowadzenia dłużnika (art. 801(1) § 3 kpc). Sąd może dodatkowo zastosować areszt nieprzekraczający miesiąca (art. 916 § 1 kpc). Jeśli dłużnikiem jest osoba prawna, środkom przymusu podlegają osoby uprawnione do działania w jej imieniu (art. 916 § 3 kpc).
Zleć poszukiwanie majątku
Gdy ustalenia z urzędu nie wystarczą, zleć komornikowi poszukiwanie majątku dłużnika (art. 801(2) kpc). Opłata stała za tę czynność wynosi 100 zł (art. 44 ustawy o kosztach komorniczych).
Przeglądaj akta i żądaj informacji o stanie sprawy
Masz prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi (art. 9 § 1 kpc). Komornik zawiadamia Cię o każdej dokonanej czynności, a na żądanie udziela wyjaśnień o stanie sprawy (art. 763 § 1 kpc). W każdym piśmie do Ciebie komornik informuje o aktualnej wysokości należności będących przedmiotem egzekucji (art. 763 § 3 kpc).
Złóż skargę na czynności komornika
Skarga przysługuje na czynność komornika, a także na jej zaniechanie (art. 767 § 1 kpc). Wnosisz ją do komornika, który dokonał zaskarżonej czynności, w terminie tygodnia od jej dokonania (art. 767 § 4 i § 5 kpc). Komornik w terminie trzech dni sporządza uzasadnienie i przekazuje skargę wraz z aktami sądowi, chyba że w całości ją uwzględni. Opłata stała od skargi wynosi 50 zł (art. 25 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).
Sąd rozpoznaje skargę w terminie tygodnia od wpływu, a samo jej wniesienie nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego (art. 767(2) § 1 i § 2 kpc).
Zawieś albo umorz postępowanie
Możesz złożyć wniosek o zawieszenie postępowania, a organ egzekucyjny go zawiesza, chyba że wniosek zmierza jedynie do przedłużenia postępowania (art. 820 § 1 kpc). Możesz też żądać umorzenia w całości lub części (art. 825 pkt 1 kpc).
Uwaga na koszty. Umorzenie na Twój wniosek obciąża Cię opłatą stosunkową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania (art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych). Jeśli złożysz wniosek o umorzenie przed doręczeniem Ci zawiadomienia o pierwszej czynności, opłata wynosi 100 zł (art. 29 ust. 2). Stawka ta bywa przedmiotem zmian legislacyjnych — przed złożeniem wniosku o umorzenie potwierdź aktualną wysokość opłaty u komornika sądowego w Gdańsku.
Przyłącz się do egzekucji innego wierzyciela
Jeśli inny wierzyciel już prowadzi egzekucję wobec tego samego dłużnika, możesz się do niej przyłączyć, zamiast wszczynać nową (art. 927 § 1 kpc). Nie możesz żądać powtórzenia czynności już dokonanych, ale poza tym masz te same prawa co pierwszy wierzyciel. Przy ruchomościach już zajętych na rzecz innego wierzyciela możesz żądać sprawdzenia ich stanu (art. 851 kpc).
Zaskarż plan podziału
Po zakończeniu egzekucji z majątku, z którego zaspokaja się kilku wierzycieli, komornik sporządza plan podziału. Zarzuty wnosisz w terminie dwóch tygodni od doręczenia planu, do organu, który go sporządził; o zarzutach wniesionych do komornika rozstrzyga sąd (art. 1027 § 2 i § 3 kpc).
Szersze uprawnienia przy alimentach
Jeśli jesteś wierzycielem alimentacyjnym, masz dodatkowe narzędzia. Komornik ma obowiązek z urzędu przeprowadzić dochodzenie w celu ustalenia zarobków, majątku i miejsca zamieszkania dłużnika, i powtarza je okresowo, nie rzadziej niż co sześć miesięcy (art. 1086 § 1 i § 2 kpc). Wierzytelności z rachunku bankowego dłużnika podlegają egzekucji na zaspokojenie alimentów w pełnej wysokości (art. 1083 § 2 kpc), a dochody chronione co do zasady (np. część wynagrodzenia) podlegają egzekucji alimentacyjnej do trzech piątych (art. 1083 § 1 kpc).
Najczęstsze pytania o uprawnienia wierzyciela
Czy zlecenie poszukiwania majątku gwarantuje jego znalezienie? Nie. To płatna czynność zwiększająca szansę na ustalenie majątku, nie gwarancja rezultatu.
Co grozi za złożenie skargi na czynności komornika, jeśli sąd ją odrzuci? Ponosisz koszty postępowania skargowego, w tym opłatę 50 zł, jeśli skarga zostanie oddalona.
Czy umorzenie na mój wniosek zawsze kosztuje 5%? Nie, jeśli złożysz wniosek zanim otrzymasz zawiadomienie o pierwszej czynności egzekucyjnej. Wtedy opłata wynosi 100 zł.
Czy mogę wskazać kilka sposobów egzekucji jednocześnie? Tak, a jeśli nie wskażesz żadnego, wniosek obejmuje wszystkie dopuszczalne sposoby oprócz egzekucji z nieruchomości.
Wzory wniosku egzekucyjnego oraz zlecenia poszukiwania majątku znajdziesz w dokumentach do pobrania. Wyjaśnień o zakresie czynności w konkretnej sprawie udziela Komornik Sądowy Michał Paterka.